Waarom werkt het ene team soepel samen en loopt het andere vast? Dr. Meredith
Belbin onderzocht jarenlang succesvolle en niet-succesvolle teams en ontdekte
dat het verschil zit in de rollen die mensen op zich nemen. Zijn model, internationaal bekend als de Belbin Team Roles, beschrijft negen teamrollen die samen een team compleet maken.
Elke rol heeft eigen gedragskenmerken, een eigen bijdrage aan het team en een
eigen manier van omgaan met anderen. Alle rollen zijn nodig voor een succesvol
team. Ontbreekt een rol, of is er juist één oververtegenwoordigd, dan merk je dat terug in de samenwerking en de prestaties.
De negen rollen in drie categorieën
De teamrollen zijn onderverdeeld in drie groepen:
- Actiegerichte rollen: Vormer, Zorgdrager, Bedrijfsman/vrouw
- Relatiegerichte rollen: Coördinator (ook wel Voorzitter), Groepswerker, Brononderzoeker
- Denkgerichte rollen: Plant, Monitor, Specialist
De meeste mensen combineren twee of drie voorkeursrollen. Die rollen zijn niet
in beton gegoten; ze hangen samen met de context en de mensen om je heen. Door
bewustwording en ontwikkeling kunnen ze in de loop van de tijd verschuiven.
Voor wie is deze visual?
Werk je met teams, dan is dit je model. Teamcoaches en trainers gebruiken de visual om teamleden inzicht te geven in hun eigen rol en die van anderen. Leidinggevenden zetten hem in om te zien welke rollen sterk aanwezig zijn en welke ontbreken. En bij teambuilding is het een dankbaar startpunt voor een goed gesprek over samenwerking.
Wat zie je op de visual?
De negen rollen staan gerangschikt in een cirkel, verdeeld over drie oriëntaties: sociaal en mensgericht, denker en inhoudsgericht, en actiegericht en doener. Per rol zie je de kenmerkende kwaliteiten en, in de buitenrand, de bijbehorende valkuilen; want elke sterke kant heeft een keerzijde.
Zo gebruik je hem:
- Als introductie bij een teamsessie over rollen en samenwerking
- Om individuele voorkeursrollen bespreekbaar te maken in coaching
- Als hulpmiddel om te zien welke rollen in je team ontbreken
- Als poster of naslag bij teamontwikkeling
Op zoek naar een teamactiviteit?
Denk eens aan de Workshop Zakelijk Tekenen. Samen een thema visueel maken, of leren hoe je overleggen effectiever én leuker maakt. Iedereen kan meedoen, geen tekentalent nodig.
→ Bekijk de workshop
Of wil je een praatplaat op maat voor jouw organisatie?
→ Praatplaat laten maken
Werk je vaker met deze thema's?
Bekijk dan ook:
- Teamontwikkeling volgens Tuckman – visuele samenvatting
- Teamdoelmatigheidsmodel – visuele samenvatting
- Psychologische veiligheid – visuele samenvatting
Of ga aan de slag met een gratis visuele template:
Bekijk ook de gratis visuele template met de werkvorm Samenwerking; een mooi startpunt om te bespreken wat het team energie geeft en kost.
→ Bekijk de gratis template
Veelgestelde vragen
Hoeveel teamrollen zijn er volgens Belbin?
Negen. Ze zijn verdeeld over drie categorieën: actiegerichte rollen, relatiegerichte rollen en denkgerichte rollen. Samen maken ze een team compleet.
Heeft iedereen één vaste teamrol?
Nee. De meeste mensen hebben twee of drie voorkeursrollen. Welke rollen actief
zijn, hangt af van de context en de andere mensen in het team. Rollen kunnen
bovendien veranderen door ontwikkeling en ervaring.
Wat gebeurt er als een teamrol ontbreekt?
Dan mist het team een bepaalde kwaliteit. Ontbreekt bijvoorbeeld de Vormer, dan
komt er weinig vaart in; ontbreekt de Zorgdrager, dan blijven details liggen. De visual helpt om zulke gaten zichtbaar te maken.
Hoe heet dit model in het Engels?
Internationaal staat het bekend als de Belbin Team Roles, ontwikkeld door Meredith Belbin.
In welk formaat ontvang ik de visual?
Direct na betaling ontvang je een downloadlink voor een hoogresolutie JPG
(300dpi). Geschikt voor afdrukken op groot formaat.
Mag ik deze visual gebruiken in mijn training of organisatie?
Ja. Je mag de visual gebruiken voor eigen gebruik en binnen je eigen organisatie, bijvoorbeeld in een presentatie of als poster. Voor het uitdelen of digitaal delen aan grotere groepen gelden aparte voorwaarden. Lees de algemene voorwaarden voor alle details.
Mag ik de visual online delen?
Een kleinere versie (lage resolutie) mag je online delen, mits je 'Sandra
Stroeve - Picture it' vermeldt met een link naar pictureit.nl. Zo help je
anderen de bron te vinden. De voorwaarden lees je hier.

