De escalatieladder, ook wel conflicttrap genoemd, is ontwikkeld door Friedrich Glasl. Het model laat zien hoe een conflict zich stap voor stap kan ontwikkelen; van spanning en misverstanden tot een punt waarop samenwerken bijna onmogelijk is geworden.
Het model helpt om de fase te herkennen waarin een conflict zich bevindt, zodat je kunt bepalen wat er nodig is om spanning te verminderen en contact te herstellen.
Voor wie is deze visual?
Je gebruikt hem als coach, mediator of HR-professional bij conflictbegeleiding, als leidinggevende die wil begrijpen wat er speelt in zijn team, als docent of schoolleider die conflicten in en tussen groepen wil herkennen en aanpakken of als trainer die werkt met teamdynamiek en samenwerking.
Wat zie je op de visual?
De escalatieladder heeft negen treden, verdeeld over drie zones. Per trede zie je de gedragingen en signalen die bij die fase horen.
Win-win: samen op te lossen
1. Spanning: misverstanden en onbegrip; de nadruk ligt op verschillen.
2. Debat: overtuigen en scoren; polarisatie.
3. Geen woorden maar daden: verminderd inlevingsvermogen; principieel opstellen.
Win-lose: met hulp op te lossen
4. Coalities: zwart-wit beeld; medestanders zoeken.
5. Gezichtsverlies: manipulatie en zwart maken; elkaar willen ontmaskeren.
6. Dreigen: onredelijke eisen en sancties; paniekreacties en stress.
Lose-lose: (bijna) niet op te lossen
7. Geweld en schade: hoop opgegeven; leedvermaak en vergelding.
8. Vernietigen: schade toebrengen; radicale polarisering.
9. Samen de afgrond in: geen weg terug; elkaar elimineren.
In andere bronnen kom je voor dezelfde fasen ook namen tegen als verharding (trede 1), dreigstrategieën (trede 6) en versplintering (trede 8).
In deze visual loopt de ladder van het licht naar de afgrond. Waarschuwingsdriehoeken markeren de overgang naar een nieuwe zone en de groene pijlen laten zien dat je vanaf elke trede weer omhoog kunt; hoe lager op de ladder, hoe meer hulp daarvoor nodig is.
Zo gebruik je hem:
- Als diagnose-instrument: in welke fase zit dit conflict?
- Tijdens intervisie of teamgesprekken als gedeeld referentiekader
- Als psycho-educatie bij cliënten of teams over conflictdynamiek
- In het onderwijs en de jeugdhulp bij gesprekken over gedrag en samenwerking
Hieronder lees je reviews van gebruikers van deze visual. Zo zegt een gebruiker: "Ik ben mediator en vind deze ladder van jullie heel leuk en duidelijk daarom wil ik hem graag gebruiken."
Ook beschikbaar: werkblad Waar staan we?
Om een beeld te krijgen waar op de ladder een conflict zich bevindt en het gesprek hierover op gang te brengen, kun je gebruik maken van het werkblad Waar staan we?
→ Bekijk het werkblad bij de escalatieladder
Zelf aan de slag met visueel werken?
In de Workshop Zakelijk Tekenen leer je hoe je ideeën, modellen en gesprekken omzet naar beeld. Ook als je niet kunt tekenen.
→ Bekijk de workshop
Of wil je een praatplaat op maat voor jouw organisatie?
→ Praatplaat laten maken
Werk je met deze thema's?
Bekijk dan ook:
- Geweldloze communicatie - visuele samenvatting
- Deep Democracy - visuele samenvatting
- Dramadriehoek - visuele samenvatting
- UBAA-methode (aanspreekcirkel) - visuele samenvatting
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen de escalatieladder en de conflicttrap?
Het zijn twee namen voor hetzelfde model. Friedrich Glasl ontwikkelde het als de escalatieladder; conflicttrap is een veelgebruikte alternatieve naam.
Wordt dit model ook gebruikt in het onderwijs?Ja; de escalatieladder wordt breed ingezet in het onderwijs, zowel bij conflicten tussen leerlingen als in teams van docenten en schoolleiders. Met kinderen kun je de treden vertalen naar herkenbare situaties; van welles-nietes (debat) via vriendjes ronselen (coalities) naar dreigen. Zo zie je samen hoe ver een ruzie is opgelopen en wat nodig is om weer omhoog te klimmen.
Hoe gebruik je de ladder om te de-escaleren?
Door eerst te bepalen in welke fase het conflict zit. Elke zone vraagt een andere aanpak; in de groene zone kun je zelf aan de slag, in de oranje zone is een neutrale derde handig en in de rode zone is professionele bemiddeling nodig.
In welk formaat ontvang ik de visual?
Direct na betaling ontvang je een downloadlink voor een hoogresolutie JPG (300dpi). Geschikt voor afdrukken op groot formaat.
Mag ik deze visual gebruiken in mijn training of organisatie?
Ja. Je mag de visual gebruiken voor eigen gebruik en binnen je eigen organisatie, bijvoorbeeld in een presentatie of als poster. Voor het uitdelen of digitaal delen aan grotere groepen gelden aparte voorwaarden. Lees de algemene voorwaarden voor alle details.
Mag ik de visual online delen?
Een kleinere versie (lage resolutie) mag je online delen, mits je 'Sandra Stroeve - Picture it' vermeldt met een link naar pictureit.nl. Zo help je anderen de bron te vinden. De voorwaarden lees je hier.